Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının Türkiye’de 2050 yılına kadar en önemli halk sağlığı sorunu olabileceğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşamakta ve her yıl 10 milyon yeni vaka görülmektedir; Alzheimer ise demans vakalarının %60‑%70’ini oluşturur. Türkiye’de ise yaklaşık 700 bin kişi Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele etmektedir; nüfusun yaşlanmasıyla birlikte bu sayının 2050’de 2‑2,5 katına çıkması beklenmektedir. 65 yaş üstü nüfus oranının 10 yıldan 23 yılara yükselmesiyle hastalığın yaygınlığı artacaktır.
Alzheimer, beyin sinir hücrelerinin ilerleyici hasar görmesi sonucu bellek, düşünme, dil, yargı ve günlük yaşam becerilerini etkileyen nörodejeneratif bir hastalıktır. Çoğu zaman 65 yaşından sonra başlasa da, genç yaşlarda da görülebilir. Erken evrelerde hafif unutkanlık, kelime bulma güçlüğü, yön bulma zorluğu gibi belirtiler ortaya çıkabilir; ilerleyen evrelerde ise bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale gelir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle birlikte, beyinde beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin birikmesi sinir hücrelerini bozarak hücre ölümü başlatır.
Yaş, aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol tüketimi, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travması ve hava kirliliği Alzheimer riskini artıran başlıca faktörlerdir. Dünya Sağlık Örgütü’nün güncellenmiş rehberlerinde bu değiştirilebilir risklerin önemi vurgulanmakta ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın ortaya çıkışının geciktirilmesinin mümkün olduğu ifade edilmektedir. Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipi beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterolün kontrol altında tutulması, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme ve görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku, stres yönetimi ve kafa travmalarından korunma önerilmektedir. Erken dönemde belirtiler fark edildiğinde nöroloji uzmanına başvurmak, hastalığın seyrini yavaşlatabilir ve yaşam kalitesini artırabilir.
