Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Bedfordshire, İngiltere – 48 yaşındaki Rhys Hibbert, gerçek zamanlı yapay zeka destekli beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. Cerrahlar, hipofiz bezinde bulunan 11 milimetrelik kanserli olmayan tümörü başarıyla çıkardı. Tümör, beynin tabanında optik sinirlere baskı yaparak zamanla görme kaybına yol açabilecek konumda bulunuyordu. Hibbert, yaklaşık 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybedip nöbet geçirdi; bu olay sonrasında yapılan beyin taramasında tümör tespit edildi.

Ameliyat, University College London Hastanesi’nde gerçekleştirildi. Cerrahlar, burundan ilerletilen ince bir endoskopla kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Damar ve sinirlerin, kemik ve sert zar tabakası altında yer alması nedeniyle güvenli bir çıkarma noktası belirlemek zorundaydı. Bu aşamada geliştirilen yapay zeka sistemi, canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin olası konumlarını işaretledi. Sistem, yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor ancak beynin kritik anatomik yapılarını tanıyor. Araştırmacılar, sistemi yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının video kayıtları üzerinde eğitti.

Ameliyattan sonra Hibbert’in görüşü belirgin biçimde iyileşti. Gözlerini açtığında yaklaşık 360 dereceye ulaştığını ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görüşü birkaç günde bir daha da arttı. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek enerjisinin geri geldiğini vurguladı. Araştırma ekibi ise yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün doktorlarda kaldığını belirtti.